211074-260494

˚۵۲ و عرض های شمالی  4109 ˚۳۲ تا  0503 ˚۳۳ قـرارگرفته است(شکل ۱).
کاربریهای عمـده زمـین در ایـ ن ناح یـ ه مطالعـاتی شـامل:
۱. مراتــع و زمــین هــای بــدون پوشــش(حــدود ۶۵ درصــد)،
۷۶
950215-2789677

شکل ۱. موقعیت منطقه مورد مطالعه در استان اصفهان
۲. زمـین اهـ ی کـشاورزی (حـدود ۱۷ درصـد) ۳. تـاغزارهـا و ماسه زارها (حدود ۱۳ درصد ) میباشند (شکل ۲). ارتفاع ناح یـ ه مطالعاتی بین حدود ۱۱۰۰ متر در دشت های جنـوب ی تـا حـدود۳۵۰۰ متر در کوه های شمال شرق منطقـه متغیـر اسـت. بخـشوسیعی از محـدوده مطالعـاتی در جنـوب جلگـهای بـه ارتفـاعمتوسط ۱۴۰۰ متر را تشکیل می دهد.
میانگین بارش سالانه در منطقه مورد مطالعه در بخـشکم ارتفاع حدود ۷۵ میلی متـر و در منـاطق مرتفـع شـمالدرحدود ۲۰۰ میلی متر در سال مـی باشـد . رژیـم بارنـدگیمحدوده مطالعاتی، مدیترانهای با فصل خشک متمرکـز بـرتابـستان اسـت. حـداکثر بـارش سـالانه در بهمـن مـاه بـا میانگین ۳/۱۵ درصد بارش سالانه و حداقل آن در شهریور مـاه بـا متوسـط ۲/۰ درصـد بارنـدگی سـالانه بـه وقـوع می پیوندد (۳ و ۴).

مواد و روشها
IMDPA مدل
جزئیات مدلIMDPA همراه با شیوه اندازهگیریهای هر یک از معیارها و شاخص ها در دستورالعمل منتشر شده توسط دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران (۳ و ۴)، بـه طـور کامـل بیـان شـدهاست. با این حال بهطور مختصر به بیـان برخـی از اصـلیتـرین بخشهای این مدل پرداخته میشود.

1629918-4113103

شکل ۲. کاربریها ی زمین در منطقه مورد مطالعه(سازمان جنگل ها و مراتع)

همان گونه که از عنوان ایـن مـدل مـشخص اسـت، در آنپتانسیل بیابان زایی یا به عبارت بهتر خطر بیابـان زایـی مـورد ارزیابی قرار میگیرد. بنابراین وقتی خطر بیابان زایـی بررسـیمــی شــود، برخــی از معیارهــا درجــه بیابــانشــدگی یــاتخریب یافتگی(با توجه به استفاده از واژههایDesertified وDegradated برای نشان دادن درجهای که قبلاﹰ تخریب اتفاقافتاده است و با توجه به این کـه اسـتفاده از واژه بیابـان زایـیبرای ایـن دو واژه تـا انـدازهای نمـیتوانـد مفهـوم اصـلی رابرساند، در این رساله بـرای بررسـی جنبـه یـا وجـه “درجـه بیابانزایی” برای آن که نشان دهیم در حـال حاضـر تخریـبانجام گرفته است(نه این که تخریـب انجـام خواهـد شـد)، ازواژهه ای “بیابــانشــدگی” و “تخریــب یــافتگی” استفاده می شود.) را نشان میدهند(بالفعـل )، ولـی برخـی دیگـر تنهـانشان میدهند، چه میزان قدرت و پتانسیل برای بیابـانیشـدنوجود دارد (بالقوه). برای انجام ارزیابی پتانسیل بیابان زایی دراین مدل نه معیار مختلف پیشنهاد شـده اسـت(شـکل ۳): ۱) اقلــیم؛ ۲) زمــینشناســی- ژئومورفولــوژی؛ ۳) خــاک؛ ۴) پوشــش گیــاهی؛ ۵) کــشاورزی؛ ۶) آب؛۷) فرســایش؛ ۸) اقتصادی- اجتماعی؛ ۹) تکنولوژی و توسعه شهری. معیارها مدل ایرانی ارزیابی پتانسیل بیابان زایی همراه با شاخص های هر معیار در شکل (۳) به نمایش در آمده است.
همانطورکه در ذهن تداعی م یشود، مع یارهای ۱، ۲، ۸، ۹ و تا اندازه ای ۵ (به ترتیب اقلـیم، زمـین شناسـی- ژئومورفولـوژی، اقتصادی- اجتماعی، تکنولوژ ی و توسعه شهری و کـشاورزی)، از دسته دوم معیارها به حساب میآیند که تنها خطر یا پتانـسیل
۷۷
53101-5171942

خاک، پوشش گیاهی، آب و فرسایش) ضمن نشان دادن خطر وپتانسیل ب یابـان زا یـی، در برخـی مـوارد درجـه بیابـان شـدگی وتخری ب یافتگی را نیز نشان میدهند(دسته اول).
در مدل ایرانی ارز یابی پتانس یل بیابانزایـی بـرای هـر معیـ ار دستکم سه شاخص ارزیابی ارائـه شـده اسـت(شـکل ۳) کـهمیانگین هندسی ارزش کمی ا ین شاخص ها به عنوان ارزش کمی آن مع یار در نظر گرفته میشود(رابطـه ۱) و در نهایـ ت م یـانگین هندســی ارزش کمــی تمــام معیارهــا، ارزش کمــ ی پتانــسیل بی ابانزایی را نشان میدهد.
در این پژوهش چهار معیار از مدل IMPDA مورد ارزیابی قرار گرفتهاند:
۱. خاک؛ ۲. پوشش گیاهی؛ ۳. فرسایش بادی؛ ۴. فرسایش آبی مطابق با دستورالعمل مدلIMDPA هر یک از معیارهای مذکور۷۸

شکل ۳. معیارها و شاخصهای مدل ارزیابی پتانسیل بیابان زایی در ایران (IMDPA)

بی ابانزایی را نشان میدهند. اما مع یارهای ۳، ۴، ۶ و ۷ (به ترتیب از شاخصهایی برا ی ارزیابی استفاده میکنند:
خاک: الف)شوری(هدایت الکتریکی)؛ ب) بافت خاک؛ ج) عمق خاک؛ د) درصد سنگریزه
پوشش گ یاهی: الف) وضعیت پوشش؛ ب) تجدید پوشـش؛ ج) بهره برداری از پوشش
فرسایش آب ی: الف) نوع و تراکم فرسایش آب ی؛ ب ) نوع استفادهاز زمین؛ ج) تراکم تاج پوشش گیاهی
فرسایش بادی : الف) ظهور رخساره های فرسـایش بـادی؛ ب) تراکم پوشش گیاهی غیرزنده؛ ج) تراکم پوشش گیـاهی؛ د) تعداد روزهای دارای طوفان و گرد و خاک. هـر شـاخصدر ابتدا به کمک دسـتورالعمل روش انـدازهگیـری مـیشـود،سپس بـه وسـیله جـداول امتیـازدهی، ارزیـابی (۳ و ۴) و درنهایت م یانگین هندس ی شاخص ها، مطـابق رابطـه (۱) محاسـبه شده و به عنوان امت یاز مع یار آن شاخص ها در نظر گرفته میشود.
امتیاز هر معیار به وسیله جدول دی گـری ارز یـابی کی فـی خواهـدشد(امتیاز کمتـر از ۶/۱، پتانـسیل کـم؛ امتیـاز بـین ۶/۱ تـا ۶/۲، پتانسیل متوسط؛ امتیاز بین ۶/۲ تا ۶/۳، پتانسیل زیاد؛ امتیاز بیشاز ۶/۳، پتانسیل بسیار زیاد).
800100-26992

Ii  (IIin1X )i 1 n  n X .X .X … .X1 23n [۱]

در رابطه (۱)،Xn امت یاز مربوط به شاخص های یـ ک مع یـ ار وIi امتیاز معیار مورد بررس ی میباشند.
ب ا اس تفاده از نق شه ه ای توپ وگرافی ۵۰۰۰۰:۱ و ت صاویر ماهواره لندست سال ۲۰۰۴ و هم چنین استفاده از طـرح هـایتحقیقاتی، طرح های مطالعاتی، پایان نامه های کارشناسی ارشـدو رساله دکتـری و حاصـل تـلاش بـیش از ۳۰ سـال کـار در

461010-3539318

لف
ا

ب

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

لف

ا


پاسخ دهید